Ana sayfa Bahçe işleri Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır, Çilek Bahçesi Bakımı Nasıl Yapılmalıdır?

Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır, Çilek Bahçesi Bakımı Nasıl Yapılmalıdır?

Çilek bitkisi üzümsü meyve grubuna girer ve bu neden ile meyvesi gerçek bir meyve değildir. Çileğin yenen kısmı ise 40 ila 60 kadar pistilin birleşmiş olduğu çiçek tabakasıdır. Çilek her zamanki taze meyve olarak yendiği gibi, meyve suyu, marmelat ve reçel olarak da tüketilmektedir.

Çilek bitkisi yüzeysel bir kök yapısına sahiptir. İyi bir şekilde direne edilmiş topraklarda çileğin kökleri 60 ila 70 cm’ye kadar inebilmektedir. Çok ağır topraklarda ise çileğin kökleri yatay olarak büyüme göstermektedir. Çilek bitkisinin kök gövdesi veya taç kısmı çok kısalmış olan bir gövdedir.

Çileğin yaprakları ise 2/5 düzeninde spiral olarak dizilmiştir. İlkbahar aylarında havaların ısınması ile birlikte patlayan embriyonik yapraklar 2 ila 3 hafta sonra tam bir büyüklüğe erişirler. Her bir çilek yaprağının 1 ila 2 ay arasında değişen bir ömrü vardır. Çileğin stolonları yani kolları yaz boyunca oluşan yeni yaprakların koltuklarındaki tomurcuklardan oluşmak sureti ile gelişirler.

Çilek bitkisinin çiçekleri salkım şeklindedir. Buna değişmiş gövede de diyebiliriz. Çilek bitkisinde önemli olan iyi tozlanmadır, iyi tozlanmamış meyvelerde ise şekil bozukluğu olabilir. Çilek bitkisinin meyvesi tozlanmadan sonra genelde 30 ila 35 gün içerisinde olgunlaşır.

Çileğin Gün Uzunluğuna Duyarlılığı Nedir?

Çilek bitkisinde uzun günde kol gelişimi, kısa günde ise çiçek gözleri gelişimi olur. Bu neden ile çilekte verim elde edtmek için gün uzunluğuna çok dikkat edilmelidir. Çilek bitkisi bir bölgeye uyarken diğer bir bölgeye uyamayabilir. Başka bir değiş ile dikkat edilmesi gereken çileğin gün uzunluğu, sıcaklık ilişkisi ve çeşit özelliği ile olan bağlantısıdır.

Çilekte Soğuklanma İhtiyacı Var mıdır?
Çilekte soğuklanmanın çileğin kalitesi ve verimi üzerine doğrudan olumlu bir etkisi vardır. Çileklerin soğuklanma ihtiyaçları 400 ila 500 saat kadardır.

Açıkta Çilek Yetiştiriciliği Nasıl Yapılır?
Çilek bitkisi -10 dereceye kadar soğuk olan koşullarda yetiştirilir. Eğer bulunduğunuz bölgede bu soğukluk derecesinin daha da altı görülüyor ise o zaman çileklerinizi yetiştirirken kuru yaprak ya da saman gibi materyaller yardımı ile destekleyip donma riskini ortadan kaldırabilirsiniz.

Çilek yetiştirmek istiyorsanzı çilekler için en uygun olan toprak türünün kumlu-tınlı ve hafif toprak olduğunu bilmenizde fayda vardır. Kireç oranı fazla olan toprakalr çilek yetiştiriciliği için uygun olan topraklar değillerdir. Toprak PH’sı 7.0 ila 7.5 olan toprakalrda çilek yetiştirmek o kadar da sorun olmaz.

Çilek bitkisi toprak kökenli mantarsal hastalıklara hassas bir bitkidir. Bu yüzden çileğin dikimi yapılacak olan toprağın bu hastalıklardan ve nematod yönünden temiz olması şarttır. Bunu sağlamak için ise bir önceki mevsimde arpa veya buğday gibi tahıl ekilmiş olan arazilerin seçilmesinde fayda vardır.

Böyle toprakları bulamazsanız o zaman kloropikrin, vapam ya da metilbromit gibi ilaçlar ile fümige etmeniz gerekmektedir. Toprak derin bir şekilde işlendikten sonra dekara 3 ila 4 ton kadar gübre atılmalıdır. Bunun dışında dekara 30 ila 35 kg kompoze gübre verilmelidir.
Küçük alanlarda el ile, büyük alanlarda ise karık pulluğu ile 60 ila 70 cm genişliğinde, 20 ila 30 cm yüksekliğinde masuralar açılmak sureti ile toprak dikime hazır hale getirilmelidir.
Çilek yetiştiriciliğinde ilkbahar, yaz, sonbahar ve kış dikimi olmak üzere 4 farklı dikim zamanı vardır.

soguga dayanikli cilek

İlkbahar Dikimi: Kış ayları soğuk geçen bölgelerde genelde nisan ayında yapılan dikimdir. Bu dikimde fidelikte ocak ila şubat aylarında sökülmeyip bekletilen fideler ile frigo fideler kullanılmalıdır.

Bu fideler mayıs ial haziran aylarında çiçek açmak sureti ile az bir miktar meyve verirler. Esas ürün 1 yıl sonraki haziran ayında alınır. Bu bitkilerin 1 yıl süresince besin maddesi ve su ihtiyaçlarının karşılanıp zararlılarından ve hastalıklarından korunması gerekmektedir.

Kış Dikimi: Bu dikim şekli kış ayları ılık geçen bölgelerde yapılmaktadır. Dekara yaklaşık olarak 8000 adet bitki dikilmektedir. Fidelikten sökülen yavru bitkiler ile dikim yapılmalıdır. Akdeniz bölgesinde dikim için en uygun zaman ekim 15 ila kasım 15 arasındadır.

İlkbahar zamanında açıkta mart ayı ortasından itibaren ürünler alınmaya başlanır. Bunun dışında eğer yüksek ve alçak tüneller arasında çilek yetiştirilir ise açıkta yetiştiriciliğe oranla yaklaşık olarak 15 ila 30 günlük bir erkencilik sağlanmış olur.

Kış dikimi ile çilek fidelerinin tutma yüzdesi oldukça fazla bir şekilde artmaktadır. Özellikle kış dikiminin 2. yılında zararlı ve hastalıkları ile iyi bir şekilde mücadele edilmesi, yabancı otlardan temizlenmesi, kültürel ve teknik önlemelrin iyi alınması ile verim yaz dikimi kadar yüksek olabilmektedir. Çilek dikim sıra arası 25×30 cm olarak yapılmalıdır.

Yaz Dikimi: Bu dikim şekli frigo bitkiler ile yapılan bir dikim şeklidir. Bu dikim sistemi sayesinde verim oranı kış dikimine göre 2 ila 3 kat daha fazla olmaktadır. Akdeniz bölgesinde bu dikim şekli için en uygun olan zaman temmuz 15 ile ağustos 15 arasıdır. Frigo fideler -20 dereceden çıkartılıp bir gece boyunca suda bekletilmeli ve sonra dikim yapılmalıdırlar.

Fidelerin sıra üzeri ve sıra arası 30×32 cm olarak dikilmelidirler. Yaz aylarında sulama büyük bir sorun teşkil etmektedir. Dekara ise yaklaşık olarak 6200 adet bitki dikilmelidir. Tüm yaz ve sonbahar aylarında kuvvetlenen bitkiler kışa 5 ila 10 gövdeli olarak girerler. Bu sayede çilek bitkisi kışın gelen soğuğa karşı dayanıklıdır.

Bu bitkiler özellikle şubat ve mart aylarında bol bol çiçekler açıp meyve vermeye başlarlar.
Akdeniz kıyı kesiminde ise ürün haziran ile temmuz ayına kadar devam edebilir. Bu dikim sisteminde bir dekarlık alandan ortalama olarak 3 ila 8 ton arasında ürün alınır.

Özellikle Akdeniz bölgesinde yapılan yaz dikim sistemi diğer tüm dikim sistemlerine göre çok daha fazla verim sağlamaktadır.

Sonbahar Dikimi: Sonabhar dikim sisteminde fideler, eylül ve ekim aylarında fidelikten sökülür ve asıl yerlerine dikilir. Meyve erken olur fakat kalitede düşüklük gösterir. Bu dikim sistemi ısıtılan sera ya da yüksek tüneller kullanılmalıdır.

Fide Dikimi
Fide dikimi yaparken dikimi nemli ve serin havalarda yapmaya dikkat edin. Ayrıca fidelerinizi açılan çukurlara tam kök boğazı seviyesinde dikin. Dikimden önce kök 8 ila 10 cm kalacak bir şekilde, taç tuvaleti ise 2 ila 3 genç yaprak kalacak şekilde düzenlenip bitkilerin tutma oranı arttırılmalıdır. Dikimden sonra ise can suyu verilmelidir.
Yaz dikimlerinde çilek bitkisi 15 gün, günde en az 3 defa olmak sureti ile çok iyi bir şekilde sulanmalıdır. Yaz dikiminden hemen 6 ila 8 gün sonra açan çiçekler bekletilmeden hemen koparılmalıdır.

cilek-bahcesi

Çilek Bahçesi Bakımı Nasıl Yapılır?
Çilek yetiştiriciliğinde önemli olan ilk önce yabancı otların çıkmaması daha sonra ise çam iğneleri, buğday sapı, siyah plastik gibi örtü materyalleri kullanılıp bitkiden erkenci, kaliteli ve temiz ürün elde edilmesidir.

Çilek fazla suya karşı duyarlı olan bir bitkidir. Aşırı sulama sonucunda çilek bitkisinde mantari hastalıklar ve sarılık ortaya çıkabilir. Sulama suyuunun tuz oranı 5.0 milimost’tan fazla ise bu su sulama için kullanılmamalıdır.

Çilek bitkisini sulama yöntemleri arasında damlama sulama, karık sulama ve yağmurlama yöntemleri vardır. Damlama sulama yöntemi kontrollü sulama olduğu için en ideal sulama yöntemidir. Bu yöntemin uygulanamadığı yerlerde yağmurlama sulama yapılmalıdır.

Çilek bitkisinde en iyi gübreleme yöntemi yaprak ve toprak analizine göre yapılan gübreleme sistemidir. Çiçekler açtığı zaman hiç bekletilmeden dekara 20 kg kadar amonyum sülfat verilmelidir. Gübreleme, çiçeklenmeden sonra 1 ay aralıklar ile dekara 20 kg amonyum sülfat olmak üzere her ay yapılmalıdır. Toplam olaral ele alındığında ise dekara 100 ila 120 kg kadar amonyum silfat verilmelidir.

Çilek yetiştiriciliğinde verimi sağlama açısından kol temizliği ön planda olan diğer unsurlardan biridir. Çilekte çıkan kollar vakit kaybetmeden temizlenmeldir yoksa çilek verimi düşer.

Çilek Hastalık Ve Zararlıları İle Mücadele Nasıl Yapılır?
Çilek bitkisinde hastalıklar yaprakta, kökte ve meyvede görülür. Bildiğiniz üzere kök hastalıkları topraktan bulaşır ve bu yüzden toprak sterilizasyonu ya da fümigasyonu şarttır.

Meyve çürüklüğüne karşı tedbir almak için meyve tutumundan sonra birkaç defa sistematik bir şekilde mantari ilaçlar kullanılmalıdır. Meyve çürüklüğünün sık olarak görüldüğü bölgelerde ise alçak ve yüksek tünellerin, cam ve plastik olan seraların havalandırılmasına özen göstermeniz gereklidir.

Bunların dışında özellikle yaz dikimlerinde çilek bitkisinin sıra arası ve sırası üzeri mesafeleri geniş tutulmalıdır.

Kadı lokması, danaburnu, yaprak bitleri ve kırmızı örümcek birer çilek zararlılarıdır. Bu nedenle bu zararlılar ile mücadele edilmesi gerekir.

Nematod ile virüs sorunlarından korunmanın en iyi yolu sağlıklı fideler ve sağlıklı bahçeler tesis etmektir.

Hasat Ve Ambalaj
Çilek bitkisinin hasatı günün erken saatlerinde yapılır. Uzak pazarlara dağıtılacak çileklerde meyveler 2/4 oranında kızardıkları zaman hasat edilmelidirlr. Çilek meyveden tutmadan meyve el ayasında kalacak bir şekilde, sapı tırnak yardımı ile 1 cm kalacak iekilde kesilmek sureti ile derilmelidir. ½ ve ¼ kilo gramlık plastik kaplar ile pazara gönderilmelidir.

cilek turleri

Çilek Çeşitleri Nelerdir?
Eğer çilek yetiştiriciliğine başlayacaksanız bölgedeki Pazar durumunu çok iyi araştırmanız gerekir. Çilek üretmek isteyen üreticiler bölgede, meyve suyu, marmelat ve/veya reçele uygun bir sanayi çeşidinin şansını daha yüksek görür ise o sanayi çeşidine uygun olan çileği yetiştirmelidirler. Bazı bölgelerde ise çileğin dondurulmak sureti ile direk dış satışının yapılması söz konsuudur.

Çilek Yetiştiricisinin Dikkat Etmesi Gerekenler
• Çilek çeşidinin bölgeye uygun olup olmadığını tespit etmek.
• Çileğin verimliliğini göz önünde bulundurmak.
• Çileğin hastalıklara dayanıklılığını bilmek.
• Bölgedeki pazarın aradığı çilek çeşidi olması.
• Çileğin taşımaya dayanıklılığını tespit etmek.
• Çileğin kuvvetli olup olmaması durumu.
• Eğer seracılık söz konusu değil ise erkencilik çok önemlidir.
• Bazı bölgelerde son turfanda hasat daha önemlidir.
• Çilek bahçesi ise çeşidi karışmamış olan fideler iel kurulmalıdır.

Çilek Çeşitleri Nelerdir?
İster aile içinde kendiniz isterseniz ticari amaçla çilek yetiştiriciliği yapın önemli olan çileği yetiştireceğiniz bölgeye göre doğru olan çilek türünü yetiştirmektir. Ayrıca doğru olan zamanda, doğru bir şekilde hazırlanmış toprağa çileği dikip iyi bir bakım ile çilekten en kaliteli ve verimli ürünü almanız mümkündür.

Aliso: Bu çilek türü marmelat, reçel ve meyve suyuna çok uygun olan bir çilek türüdür. Ayrıca sarılığa karşı duyarlı olan bu çilek türü kışları özellikle ılık bölgeler için uygundur. Erkenci ve sera yetiştiriciliğine uygun olan aliso çileği, meyveden oldukça kolay kopar, bitkisi kuvvetlidir, tat kalitesi orta düzeydedir, oldukça verimlidir, meyve eti sert ve meyvesi iridir.

Tioga: Taşımaya dayanıklı olup tüm bölgelerde yetiştiriciliği önerilen tioga çileği derin dordurma ve gıda sanayii için çok uygun olan bir çilek türüdür. Bu tür sarılığa duyarlıdır ama botritis hastalığına karşı dayanıklıdır. Bu çilek türünün meyvesinin saptan koparılması kolay değildir, tat kalitesi orta derecededir, meyve eti oldukça serttir, verimlidir, iri meyvelere sahiptir ve orta erkenci bir çilek türüdür.

Pocahontas: Bu türün yetiştiriciliği her bölgeye önerilmekle birlikte bir erken-orta mevsim çileği türüdür. Bu çilek türü derin dondurmaya ve sanayiye uygun bir çilek türüdür. Tat kalitesi orta derecededir, çürüklüğe hassas olması ile beraber sarılığa dayanıklıdır ve meyvenin saptan kopması kolaydır.

Yalova9: Bu çilek türü Arnavutköy ve Aliso melezidir. Bu çilek türü özellikle Akdeniz bölgesi için önerilen bir çilek türüdür. Erkenci ve seraya uygun olan bu çilek türünün koku ve tadı oldukça iyidir, meyve eti serttir, bitkisikuvvetlidir ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Bu çilek türünün saptan kopması oldukça güçtür.

Yalova15: Arnavutköy ve Tioga melezidir. Bu tür Akdenzi bölgesi dışında her bölgeye önerilen bir çilek türüdür. Bu çilek türü yerli olan çeşitlerimizi aratmayacak olan bir aromaya sahiptir. Saptan koparılması kolay olan bu çilek türü sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklıdır. Derin dondurmaya dayanıklı olan bu çilek türünün meyve eti sert, verimli, tat ve kokusu ise son derece iyidir.

Yalova104: Derin dondurma için uygun olan bu çilek türü ılıman bölgeler için uygundur. Bitkisi çok kuvvetlidir, meyve çürüklüğüne ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Tadı ve kokusu yabancı çeşitlere nazaran iyidir. Meyve eti oldukça sert olan bu çilek türü çok verimlidir ve iri bir çeşittir.

Balcalı1: Verimli bir çeşit olan balcalı1 Akdeniz iklimi ile kışları soğuk olan bölgeler için uygundur. Uzun konik koyu kırmızı renkte olan bu türün meyve eti serttir ve saptan koparılması zordur. Meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı olsa da sarılığa karşı hassastır. Bu çilek çeşidi aroması iyi olan sofralık bir çilek türüdür.

Balcalı2: Verimli ve orta erkenci olan bu tür Akdeniz iklimi için uygun olan bir türdür. Aroması sofralık için uygun olan bu çilek türü parlak kırmızı, köşeli uzun, sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı bir türdür.

Balcalı3: Örtü altı sebzeciliğine uygun olan bu tür çok erkenci bir çilek türüdür. Meyve çürüklüğüne orta derecede duyarlı olan bu tür sarılığa karşı tam duyarlıdır. Bu türün saptan kopması zordur fakat uzun konik, parlak koyu kırmızı ve meyve etinin sert olup aromasının iyi oluşu nedeni ile güzel bir sofralık çeşididir.

Douglas

Douglas: Sarılığa duyarlı olan bu tür meyve çürüklüğüne karşı dayanıklıdır. Verimlidir ve tüm bölgelerde yetiştirilebilinir. Derin dondurma ve sofralık için uygun olan bu çilek çeşidi konik, kırmızı aroması iyi, meyve eti sert ve saptan kopması kolay bir çilek türüdür.

Dana: İri meyveli olan bu çilek türü, yüksek verimli, açıkta yetiştiriciliğe uygundur. Sarılığa ve meyve çürüklüğüne karşı dayanıklı olan bu çilek türünün saptan kopma kolaylığı orta derecededir. Bu çilek türü parlak kırmızı olup uzun konik, meyve eti orta sertlikte ve aroması orta derecede iyi olan sofralık bir çilek türüdür.

Brio: Sarılığa duyarlı olmasına rağmen meyve çürüklüğüne dayanıklı olan bu tür, verimlidir ve açıkta yetiştiriciliğe uygun olan bir türdür. Meyvenin sapından kopması oldukça zordur. İyi bir aromaya sahip olan bu çilek türü konik kırmızı ve meyve eti serttir.

216: Yaprak leke hastalığına duyarlı olan bu çilek türü, çok iri meyveli olup çok erkenci ve yüksek verimli bir çilek türüdür. Sarılığa duyarlı olmasına karşın meyve çürüklüğüne dayanıklıdır. Bu tür yuvarlak koni şeklinde, kırmızı eti sert, son derece iyi bir aromaya sahip sofralık güzel bir çeşittir. Bu türün saptan kopma zorluğu orta derecededir.

Pajaro: Orta-iri meyveli olan bu çilek türü orta mevsimde hasat edilir ve çok verimli bir çilek türüdür. Meyve çürüklüğüne dayanıklı olup, sarılığa orta derecede duyarlıdır. Meyvesinin saptan kopması zor olsada bu çilek türü çok iyi olan aroması, konik, koyu kırmızı ve met-yve eti sert olması nedeni ile oldukça güzel bir sofralık çeşididir.

Chandler: Yüksek verimli, orta erkenci olan bu çilek türü, özellikle Ege ve Akdeniz bölgeleri için uygundur. Meyve çürüklüğüne dayanıklıdır ama sarılığa orta derecede duyarlıdır. Saptan kopması zor olan bu tür, konik, kırmızı ve meyve eti serttir. Aromasının iyi oluşu nedeni ile sofralık bir çilek türüdür.

Selva: Karadeniz, Akdeniz ve Ege bölgeleri için uygun olan bu çilek türü konik, kırmızı ve meyve eti serttir. Saptan kopma zorluğu orta derecede olan bu çilek türü sarılığa orta derecede duyarlı olup meyve çürüğüne karşı dayanıklıdır. Bu türün aroması orta derecededir ve sofra türü olarak kullanılmaktadır.

Red Chief: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çilek türünün saptan kopması zordur. Meyve eti sert, kırmızı, konik olan bu çilek türü sarılığa ve meyve çürüğüne karşı dayanıklı bir çilek türüdür.

Honeoye: Soğuk bölgeler için uygun olan bu çilek türü derin dondurma ve sanayiye uygun bir türdür. Sarılığa ve meyve çürüklüğüne dayanıklıdır ve saptan koparılması zordur. Konik biçimindeki bu çilek türü kırmızıdır ve meyve eti settir.

Lester: Derin dondurma ve sanayiye uygun olan bu çilek türü, meyve çürüklüğüne ve sarılığa karşı dayanıklıdır. Meyve eti sert, koni şeklinde koyu kırmızı saptan koparılması zordur fakat aroması iyi olan bir çilek türüdür.

BİR CEVAP BIRAK